ҒЫЛЫМИ ТӘСІЛДЕР МЕН ДАМУШЫ ҚАЛАЛАР ЖАҒДАЙЫНДА ВЕЛОЖОЛДАР ЖЕЛІСІН ЖОСПАРЛАУ ӘДІСТЕРІ
DOI:
https://doi.org/10.71031/Кілт сөздер:
велосипедная инфраструктура, велосипедные дорожки, транспортное планирование, устойчивое развитие, городская мобильность, развивающиеся города.Аңдатпа
Қарқынды урбандалу және дамушы қалалардағы автокөлік санының артуы жағдайында көлік кептелісі, экологиялық ахуалдың нашарлауы және қалалық ортаның сапасының төмендеуі сияқты мәселелер өзекті болуда. Осыған байланысты велосипед инфрақұрылымын дамыту тұрақты қалалық ұтқырлықтың басым бағыттарының бірі ретінде қарастырылады. Алайда велосипед көлігін тиімді енгізу көбіне велосипед жолдары желісін ғылыми негізде жоспарлауға байланысты.
Осы мақаланың мақсаты – дамушы қалалардың ерекшеліктерін ескере отырып, велосипед жолдары желісін жоспарлаудың ғылыми тәсілдері мен әдістерін жүйелеу және салыстырмалы талдау болып табылады. Жұмыста велосипед желілерін қалыптастырудың нормативтік-жоспарлау, көліктік модельдеу, кеңістіктік (GIS-негізіндегі), әлеуметтік, экологиялық және экономикалық әдістері қарастырылған. Шектеулі ресурстар, бастапқы деректердің жеткіліксіздігі және қалалық құрылыстың фрагменттік сипаты жағдайында аталған әдістерді қолдану мүмкіндіктеріне ерекше назар аударылған.
Зерттеу нәтижелері нормативтік талаптарды, кеңістіктік талдауды, қозғалыс қауіпсіздігін бағалауды және әлеуметтік-экологиялық өлшемдерді біріктіретін кешенді тәсілдердің ең жоғары тиімділікке ие екенін көрсетті. Алынған қорытындылар велосипед инфрақұрылымын дамыту стратегияларын әзірлеуде және дамушы қалаларда тұрақты көлік жүйелерін қалыптастыруда пайдаланылуы мүмкін.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1. Normukhammadov A. A. Greening the areas of urban bicycle lanes and its importance // Engineer. – 2025. – Vol. 3, No. 2. – P. 79–82. – DOI: 10.56143/engineer-tstu.v3i2.69.
2. Normuxammadov A. A., Ergashova M. Z. Bicycle transport in city transport systems // The Scientific Journal of Vehicles and Roads. – 2024. – No. 2. – P. 22–26.
3. National Association of City Transportation Officials (NACTO). Urban Bikeway Design Guide. – New York: NACTO, 2014.
4. Transport for London. London Cycling Design Standards. – London: TfL, 2016.
5. Harms L., Kansen M. Cycling Facts. – The Hague: Netherlands Institute for Transport Policy Analysis (KiM), 2018.
6. Götschi T., Garrard J., Giles-Corti B. Cycling as a part of daily life: A review of health perspectives // Transport Reviews. – 2016. – Vol. 36, No. 1. – P. 45–71.
7. Litman V. Evaluating Active Transport Benefits and Costs. – Victoria: Victoria Transport Policy Institute, 2022.
8. Pucher R., Buehler J. Making cycling irresistible: Lessons from the Netherlands, Denmark and Germany // Transport Reviews. – 2008. – Vol. 28, No. 4. – P. 495–528.
9. Institute for Transportation and Development Policy (ITDP). Cycling Cities: The Global State of Cycling. – New York: ITDP, 2022.
10. World Health Organization. Urban Green Spaces and Health. – Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2016.
11. UN-Habitat. Streets for Walking and Cycling: Design Guide. – Nairobi: UN-Habitat, 2020.
12. European Environment Agency. Green Infrastructure and Urban Planning. – Copenhagen: EEA, 2020.
13. Marqués R., Hernández-Herrador V. On the effect of networks of cycle-tracks on cycling // Accident Analysis & Prevention. – 2017. – Vol. 102. – P. 292–301.
14. Celis-Morales C. et al. Association between active commuting and mortality // BMJ. – 2017. – Vol. 357.
15. Copenhagen Municipality. The Economic Impact of Cycling in Copenhagen. – Copenhagen: City of Copenhagen, 2018.
16. Portland Bureau of Transportation. Neighborhood Greenways Evaluation Report. – Portland: PBOT, 2020.
17. Staats H., van den Berg A., Hartig M. Restorative effects of green space // Journal of Environmental Psychology. – 2010. – Vol. 30, No. 4. – P. 487–494.
18. Tiwari G., Jain D. Bicycle infrastructure and accessibility in urban India // Transportation Research Record. – 2012. – No. 2326. – P. 1–9.
19. Ministry of Urban Development (India). Design Manual for Bicycle Infrastructure. – New Delhi: Government of India, 2017.
20. Berlin Senate Department for the Environment. Urban Climate and Cycling Network Integration. – Berlin: Senate of Berlin, 2021.
