Астана қаласында ауыр құрылыс арнайы техникасының қозғалысын реттеу: уақытша шектеулерді енгізудің техникалық-экономикалық негіздемесі
DOI:
https://doi.org/10.71031/Кілт сөздер:
heavy construction vehicles, vehicle overloading, road sign 3.4, AFVR, road infrastructure Astana, traffic restrictionАңдатпа
Мақалада Астана қаласындағы ауыр құрылыс арнайы техникасының күндізгі уақытта жол жүруі мәселесі, оның жол инфрақұрылымына, экологиялық жағдайға және жол қауіпсіздігіне кешенді теріс әсері қарастырылады. AASHTO төртінші дәрежелі заңы бойынша есептеулер жүктелген самосвалдар артқы осінде 36 т нормативтен (16 т) асатынын және бір рейс үшін 25 600 жеңіл автомобильге баламалы зиянды ықпал жасайтынын растайды. 63 қалалық тәжірибені зерттеу Астананың ТМД-дағы жүйелі шектеусіз жалғыз астана екенін дәлелдейді. Ұсынылатын модель — 3.4 жол белгісі + ЖКАЖ — 25–45 млн теңге бір жолғы шығынмен 8–15 млрд теңге жылдық экономикалық тиімділік беруі болжануда.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1. Rys D., Judycki J., Jaskuła P. Determination of Vehicles Load Equivalency Factors for Pavement Structure Design // Transportation Research Procedia. – 2016. – Vol. 14. – P. 2455–2463.
2. European Environment Agency. Sustainability of Europe's Mobility Systems 2025: Air Pollution. – Luxembourg : EU Publications Office, 2026. – 156 p.
3. Union of Concerned Scientists. How to Eliminate Pollution from Heavy-Duty Vehicles. – Cambridge, MA : UCS Publications, 2022. – 48 p.
4. EU countries approve law to slash trucks' CO₂ emissions // Reuters. – 2024. URL: reuters.com (accessed: 14.05.2026).
5. Winkler S.L., Anderson J.E., Garza L. et al. Vehicle criteria pollutant emissions // Climate and Atmospheric Science. – 2018. – Vol. 1. – Art. 12.
6. Transport for London. Annual Report and Statement of Accounts 2023/24. – London : TfL, 2024. URL: content.tfl.gov.uk/tfl-annual-report-and-statement-of-accounts-2023-24.pdf
7. Code of Administrative Offences of the Republic of Kazakhstan No. 235-V ZRK, 5 July 2014.
8. Resolution of the Government of the Republic of Kazakhstan, 13 November 2014. Traffic Regulations of the Republic of Kazakhstan.
9. ST RK 1412-2017. Traffic Control Devices. Road Signs. General Technical Requirements and Application Rules.
10. AASHTO Guide for Design of Pavement Structures. – Washington, D.C. : AASHTO, 1993. – 624 p.
11. Equivalent Single Axle Load (ESAL) // Pavement Interactive. URL: pavementinteractive.org (accessed: 14.05.2026).
12. World Health Organization. WHO Global Air Quality Guidelines: PM2.5, PM10, Ozone, Nitrogen Dioxide, Sulfur Dioxide and Carbon Monoxide. – Geneva : WHO, 2021. – 360 p.
13. C40 Cities. Freight Transport and Urban Emissions Reports. URL: c40.org (accessed: 14.05.2026).
14. Roads and Transport Authority Dubai. Freight Movement Restrictions and Heavy Vehicle Regulation 2024–2025. – Dubai, 2025. URL: rta.ae
15. Integrated Transport Centre Abu Dhabi. Heavy Vehicle Movement Regulations 2025. URL: itc.gov.ae
16. Secretaría Distrital de Movilidad Bogotá. Decreto 840/2019 sobre restricción de transporte pesado. – Bogotá, 2019.
17. CONAMA Chile. Planes de descontaminación atmosférica y regulación del transporte pesado. – Santiago de Chile, 2022.
18. Moscow City Transport Department. 'Freight Framework' System and Heavy Vehicle Movement Restrictions. – Moscow, 2023.
19. Analytical Materials of the Transport Inspection Authority of the Republic of Kazakhstan on Weight Parameters of Motor Vehicles. – Astana, 2024.
20. International Analytical Register of Heavy Vehicle Movement Restrictions in 63 World Cities. – Astana, 2025.
