«ТОПЫРАҚ НЕГІЗІ - АСФАЛЬТБЕТОН» АВТОЖОЛ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚҰРЫЛЫМДЫҚ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІНІҢ ЖОЛ ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ҚАУІПСІЗДІГІН, ҮНЕМДІЛІГІН ЖƏНЕ ЭКОЛОГИЯЛЫЛЫҒЫН АРТТЫРУДАҒЫ ПРАКТИКАЛЫҚ ƏСЕРІ

Авторлар

  • Б.Е. Жакипбаев Академик Ә.Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті, Шымкент, Казахстан Автор
  • Қ.С. Досалиев Южно-Казахстанский университет имени М. Ауэзова, Шымкент, Казахстан Автор

DOI:

https://doi.org/10.71031/qhsi.2025.v1.i4.007

Кілт сөздер:

қорап түріндегі жол киімі, «жер жамылғысы – асфальтбетон» автожол жүйесі, өнеркəсіптік кəсіпорындардың қалдықтарынан жасалған астыңғы қабат: террикондар, фосфогипс, түйіршіктелген жəне құйылған электротермофосфор қожы.

Аңдатпа

Әр түрлі өндірістердің техногендік қалдықтарын қолдана отырып, жер төсемін тығыздау және жол киімін жабу әдістерін жетілдіру басым бағыттардың бірі болып табылады. Бұл құрылымның су-жылу режимін тұрақтандыру есебінен, қозғалысты шектемей және жол төсемінің балласт ойықтарын жоюсыз пайдаланылатын инженерлік құрылысты жобалауға және нығайтуға, жергілікті жердің ландшафтын сақтай отырып, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалануға мүмкіндік береді. Шешілетін мәселелерді практикалық қолдану әртүрлі өндірістердің қайталама материалдық-шикізат ресурстары мен қалдықтарын кешенді және ұтымды пайдалануды талап етеді. Қазіргі уақытта оларды пайдалану үлесі шикізат көлеміндегі 25-30 % жалпы көрсеткіштегі есептік мәндердің орнына шамамен 3-5 % құрайды. Сондықтан, индустриялық-инновациялық даму кезеңінде автомобиль жолдарының астыңғы қабаты мен төсемінің сапасын жақсарта отырып, әртүрлі салалардың қалдықтарын ұтымды және кешенді пайдалану мәселелері маңызды практикалық маңызға ие. Мақалада 37-50 ПК-дан 37-65 ПК-ға дейінгі А-1 автокөлік жолының учаскесінде қорап түріндегі жол киімдерінің тәжірибелік сегментін зерттеудің кестелері мен тәжірибелік деректері келтірілген. Саздақ, құмды саз, көмір өндіру және фосфогипс қоспасынан жасалған астыңғы қабаттың жылу өткізгіштік коэффициентін зерттеу нәтижелері бойынша мынадай қорытынды жасауға болады: жылу-физикалық қасиеттеріне сәйкес автокөлік жолының жер төсемін салу үшін астыңғы қабаттың жарамдылығы жоғары.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Әдебиеттер тізімі

1. Досалиев Қ.С., Жакипбаев Б.Е. Строительство автомобильных дорог: дорожная одежда коробчатого типа. Монография. - Алматы: Издательство ТОО «Adal Kitap», 2023. - 195 с. (ISBN 978-601-7681-58-6) - монография

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-18

Журналдың саны

Бөлім

Статьи

Ұқсас мақалалар

1-10 тен 21

Бұл мақала үшін Кеңейтілген нұсқалар бойынша ұқсас мақалаларды іздеу.