ҰНТАҚТЫ КӨМІР ҚҰРҒАТЫСЫ ЖӘНЕ БАСҚА ӨНДІРІСТІК ҚАЛДЫҚТАРДЫ ПАЙДАЛАНУ
DOI:
https://doi.org/10.71031/qhsi.2025.v1.i4.006Кілт сөздер:
бетон жабындар, цемент-бетон, беріктік, модификацияланған бетондар, ұнтақты көмір күлі, домна шлакы, микроқұм, сынық шыны, өндірістік қалдықтар, тұрақты құрылыс, жол материалдары, CRCP, RCC, whitetopping, аязға төзімділік, беріктік, су сіңіру, көлік инфрақұрылымы.Аңдатпа
Мақалада цемент-бетон автомобиль жолдарын салудың заманауи технологиялары қарастырылып, көлік инфрақұрылымының беріктігін, экологиялық тұрақтылығын және экономикалық тиімділігін арттыру мәселелері талданған. Әртүрлі климаттық жағдайлары бар елдерде бетон жабындарды қолдану жаһандық тенденциялары зерттеліп, Қазақстан Республикасы мен Орталық Азияда олардың енгізу мүмкіндіктері қарастырылған. Минералдық қоспалар мен өндірістік қалдықтарды (ұнтақты көмір күлін, домна шлактарын, микроқұмды, сынық шыныны) цемент-бетон қоспаларын модификациялау үшін қолдануға ерекше назар аударылған. Қоспалардың бетонның беріктігіне, су сіңіруіне, аязға төзімділігіне және жарыққа төзімділігіне әсері зерттелген нәтижелер қарастырылған. Монолиттік, зауыттық және арматураланған бетон жабындарын, соның ішінде CRCP, RCC және whitetopping технологияларын қолдану бойынша шетелдік тәжірибе сараланған. Модификацияланған бетон жабындарын қолдану жолдардың қызмет мерзімін 30-50 жылға дейін ұзартуға және эксплуатациялық шығындарды 30-40 %-ға азайтуға мүмкіндік беретіні көрсетілген. Қазақстан жағдайында климаттық және эксплуатациялық ерекшеліктерді ескере отырып, осы технологияларды қолдану перспективалары анықталған.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1. Malhotra, V.M., Mehta, P.K. High-Performance, High-Volume Fly Ash Concrete. Supplementary Cementing Materials for Sustainable Development Inc., 2002. - книга (на англ)
2. Thomas, M. Optimizing the Use of Fly Ash in Concrete. Portland Cement Association, 2007. - книга (на англ)
3. Hemalatha, T., Ramaswamy, A. A review on fly ash characteristics - Towards promoting high volume utilization in developing sustainable concrete. Journal of Cleaner Production, 2017. - журнал (на англ)
4. Siddique, R. Utilization of industrial by-products in concrete. Procedia Engineering, 2012. - журнал (на англ)
5. Naik, T.R., Kraus, R.N. The role of fly ash in concrete. Journal of Materials in Civil Engineering, 2003. - журнал (на англ)
6. ASTM C618 – Standard Specification for Coal Fly Ash and Raw or Calcined Natural Pozzolan for Use in Concrete. - стандарт (на англ)
7. Huang, B., Shu, X., Burdette, E.G. Mechanical properties of asphalt mixtures containing fly ash. Construction and Building Materials, 2009. - журнал (на англ)
8. Sear, L.K.A. Properties and Use of Coal Fly Ash: A Valuable Industrial By-Product. Thomas Telford Publishing, 2001. - книга (на англ)
9. FHWA. Fly Ash Facts for Highway Engineers. Federal Highway Administration, U.S. Department of Transportation, 2021. - электронный ресурс (на англ)
10. EN 450-1: Fly ash for concrete - Part 1: Definition, specifications and conformity criteria. - стандарт (на англ)
